usay
Quechua
Verb
usay
- (auxiliary) to be able to
- (transitive) to end, finish, create
- (transitive) to delouse
- (transitive) to damage, destroy
Conjugation
Conjugation of usay
| infinitive
|
usay
|
|
| agentive
|
usaq
|
| present participle
|
usaspa
|
| past participle
|
usasqa
|
| future participle
|
usana
|
|
|
|
|
|
singular
|
plural
|
| 1st person
|
2nd person
|
3rd person
|
1st person inclusive
|
1st person exclusive
|
2nd person
|
3rd person
|
| indicative
|
|
ñuqa
|
qam
|
pay
|
ñuqanchik
|
ñuqayku
|
qamkuna
|
paykuna
|
| present
|
usani
|
usanki
|
usan
|
usanchik
|
usayku usaniku1
|
usankichik
|
usanku
|
past (experienced)
|
usarqani
|
usarqanki
|
usarqan
|
usarqanchik
|
usarqayku usarqaniku
|
usarqankichik
|
usarqanku
|
past (reported)
|
usasqani
|
usasqanki
|
usasqan
|
usasqanchik
|
usasqayku usasqaniku
|
usasqankichik
|
usasqanku
|
| future
|
usasaq
|
usanki
|
usanqa
|
usasunchik
|
usasaqku
|
usankichik
|
usanqaku
|
|
|
| imperative
|
|
—
|
qam
|
pay
|
ñuqanchik
|
—
|
qamkuna
|
paykuna
|
| affirmative
|
—
|
usay
|
usachun
|
usasun2 usasunchik
|
—
|
usaychik
|
usachunku
|
| negative
|
—
|
ama usaychu
|
ama usachunchu
|
ama usasunchu ama usasunchikchu
|
—
|
ama usaychikchu
|
ama usachunkuchu
|
1 The conjugation -niku is only for the Ayacucho-Chanca variety. 2 The form -sun refers to "you and I together", while the form -sunchik refers to "you and I and other people".
See also
Noun
usay
- power
- web, panel
Declension
Declension of usay
|
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usay
|
usaykuna
|
| accusative
|
usayta
|
usaykunata
|
| dative
|
usayman
|
usaykunaman
|
| genitive
|
usaypa
|
usaykunap
|
| locative
|
usaypi
|
usaykunapi
|
| terminative
|
usaykama
|
usaykunakama
|
| ablative
|
usaymanta
|
usaykunamanta
|
| instrumental
|
usaywan
|
usaykunawan
|
| comitative
|
usaynintin
|
usaykunantin
|
| abessive
|
usayninnaq
|
usaykunannaq
|
| comparative
|
usayhina
|
usaykunahina
|
| causative
|
usayrayku
|
usaykunarayku
|
| benefactive
|
usaypaq
|
usaykunapaq
|
| associative
|
usaypura
|
usaykunapura
|
| distributive
|
usayninka
|
usaykunanka
|
| exclusive
|
usaylla
|
usaykunalla
|
Possessive forms of usay
ñuqap - first-person singular
| ñuqap (my)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usayniy
|
usayniykuna
|
| accusative
|
usayniyta
|
usayniykunata
|
| dative
|
usayniyman
|
usayniykunaman
|
| genitive
|
usayniypa
|
usayniykunap
|
| locative
|
usayniypi
|
usayniykunapi
|
| terminative
|
usayniykama
|
usayniykunakama
|
| ablative
|
usayniymanta
|
usayniykunamanta
|
| instrumental
|
usayniywan
|
usayniykunawan
|
| comitative
|
usayniynintin
|
usayniykunantin
|
| abessive
|
usayniyninnaq
|
usayniykunannaq
|
| comparative
|
usayniyhina
|
usayniykunahina
|
| causative
|
usayniyrayku
|
usayniykunarayku
|
| benefactive
|
usayniypaq
|
usayniykunapaq
|
| associative
|
usayniypura
|
usayniykunapura
|
| distributive
|
usayniyninka
|
usayniykunanka
|
| exclusive
|
usayniylla
|
usayniykunalla
|
qampa - second-person singular
| qampa (your)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usayniyki
|
usayniykikuna
|
| accusative
|
usayniykita
|
usayniykikunata
|
| dative
|
usayniykiman
|
usayniykikunaman
|
| genitive
|
usayniykipa
|
usayniykikunap
|
| locative
|
usayniykipi
|
usayniykikunapi
|
| terminative
|
usayniykikama
|
usayniykikunakama
|
| ablative
|
usayniykimanta
|
usayniykikunamanta
|
| instrumental
|
usayniykiwan
|
usayniykikunawan
|
| comitative
|
usayniykintin
|
usayniykikunantin
|
| abessive
|
usayniykinnaq
|
usayniykikunannaq
|
| comparative
|
usayniykihina
|
usayniykikunahina
|
| causative
|
usayniykirayku
|
usayniykikunarayku
|
| benefactive
|
usayniykipaq
|
usayniykikunapaq
|
| associative
|
usayniykipura
|
usayniykikunapura
|
| distributive
|
usayniykinka
|
usayniykikunanka
|
| exclusive
|
usayniykilla
|
usayniykikunalla
|
paypa - third-person singular
| paypa (his/her/its)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usaynin
|
usayninkuna
|
| accusative
|
usayninta
|
usayninkunata
|
| dative
|
usayninman
|
usayninkunaman
|
| genitive
|
usayninpa
|
usayninkunap
|
| locative
|
usayninpi
|
usayninkunapi
|
| terminative
|
usayninkama
|
usayninkunakama
|
| ablative
|
usayninmanta
|
usayninkunamanta
|
| instrumental
|
usayninwan
|
usayninkunawan
|
| comitative
|
usayninintin
|
usayninkunantin
|
| abessive
|
usayninninnaq
|
usayninkunannaq
|
| comparative
|
usayninhina
|
usayninkunahina
|
| causative
|
usayninrayku
|
usayninkunarayku
|
| benefactive
|
usayninpaq
|
usayninkunapaq
|
| associative
|
usayninpura
|
usayninkunapura
|
| distributive
|
usaynininka
|
usayninkunanka
|
| exclusive
|
usayninlla
|
usayninkunalla
|
ñuqanchikpa - first-person inclusive plural
| ñuqanchikpa (our(incl))
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usayninchik
|
usayninchikkuna
|
| accusative
|
usayninchikta
|
usayninchikkunata
|
| dative
|
usayninchikman
|
usayninchikkunaman
|
| genitive
|
usayninchikpa
|
usayninchikkunap
|
| locative
|
usayninchikpi
|
usayninchikkunapi
|
| terminative
|
usayninchikkama
|
usayninchikkunakama
|
| ablative
|
usayninchikmanta
|
usayninchikkunamanta
|
| instrumental
|
usayninchikwan
|
usayninchikkunawan
|
| comitative
|
usayninchiknintin
|
usayninchikkunantin
|
| abessive
|
usayninchikninnaq
|
usayninchikkunannaq
|
| comparative
|
usayninchikhina
|
usayninchikkunahina
|
| causative
|
usayninchikrayku
|
usayninchikkunarayku
|
| benefactive
|
usayninchikpaq
|
usayninchikkunapaq
|
| associative
|
usayninchikpura
|
usayninchikkunapura
|
| distributive
|
usayninchikninka
|
usayninchikkunanka
|
| exclusive
|
usayninchiklla
|
usayninchikkunalla
|
ñuqaykup - first-person exclusive plural
| ñuqaykup (our(excl))
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usayniyku
|
usayniykukuna
|
| accusative
|
usayniykuta
|
usayniykukunata
|
| dative
|
usayniykuman
|
usayniykukunaman
|
| genitive
|
usayniykupa
|
usayniykukunap
|
| locative
|
usayniykupi
|
usayniykukunapi
|
| terminative
|
usayniykukama
|
usayniykukunakama
|
| ablative
|
usayniykumanta
|
usayniykukunamanta
|
| instrumental
|
usayniykuwan
|
usayniykukunawan
|
| comitative
|
usayniykuntin
|
usayniykukunantin
|
| abessive
|
usayniykunnaq
|
usayniykukunannaq
|
| comparative
|
usayniykuhina
|
usayniykukunahina
|
| causative
|
usayniykurayku
|
usayniykukunarayku
|
| benefactive
|
usayniykupaq
|
usayniykukunapaq
|
| associative
|
usayniykupura
|
usayniykukunapura
|
| distributive
|
usayniykunka
|
usayniykukunanka
|
| exclusive
|
usayniykulla
|
usayniykukunalla
|
qamkunap - second-person plural
| qamkunap (your(pl))
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usayniykichik
|
usayniykichikkuna
|
| accusative
|
usayniykichikta
|
usayniykichikkunata
|
| dative
|
usayniykichikman
|
usayniykichikkunaman
|
| genitive
|
usayniykichikpa
|
usayniykichikkunap
|
| locative
|
usayniykichikpi
|
usayniykichikkunapi
|
| terminative
|
usayniykichikkama
|
usayniykichikkunakama
|
| ablative
|
usayniykichikmanta
|
usayniykichikkunamanta
|
| instrumental
|
usayniykichikwan
|
usayniykichikkunawan
|
| comitative
|
usayniykichiknintin
|
usayniykichikkunantin
|
| abessive
|
usayniykichikninnaq
|
usayniykichikkunannaq
|
| comparative
|
usayniykichikhina
|
usayniykichikkunahina
|
| causative
|
usayniykichikrayku
|
usayniykichikkunarayku
|
| benefactive
|
usayniykichikpaq
|
usayniykichikkunapaq
|
| associative
|
usayniykichikpura
|
usayniykichikkunapura
|
| distributive
|
usayniykichikninka
|
usayniykichikkunanka
|
| exclusive
|
usayniykichiklla
|
usayniykichikkunalla
|
paykunap - third-person plural
| paykunap (their)
|
singular
|
plural
|
| nominative
|
usayninku
|
usayninkukuna
|
| accusative
|
usayninkuta
|
usayninkukunata
|
| dative
|
usayninkuman
|
usayninkukunaman
|
| genitive
|
usayninkupa
|
usayninkukunap
|
| locative
|
usayninkupi
|
usayninkukunapi
|
| terminative
|
usayninkukama
|
usayninkukunakama
|
| ablative
|
usayninkumanta
|
usayninkukunamanta
|
| instrumental
|
usayninkuwan
|
usayninkukunawan
|
| comitative
|
usayninkuntin
|
usayninkukunantin
|
| abessive
|
usayninkunnaq
|
usayninkukunannaq
|
| comparative
|
usayninkuhina
|
usayninkukunahina
|
| causative
|
usayninkurayku
|
usayninkukunarayku
|
| benefactive
|
usayninkupaq
|
usayninkukunapaq
|
| associative
|
usayninkupura
|
usayninkukunapura
|
| distributive
|
usayninkunka
|
usayninkukunanka
|
| exclusive
|
usayninkulla
|
usayninkukunalla
|
|
|