bitki

From Russian битки́ (bitkí), plural of бито́к (bitók).

bitki (plural bitki or bitkis)

1. Synonym of bitochki (“a kind of meatball from Slavic countries”).
   • 1964, Robin Howe, “Bitki (1): Beef Rissoles (Russian-style Hamburgers)”, in Russian Cooking, London: André Deutsch, →OCLC, “Meat” section, page 115:

     Bitki are served with a sour cream, or red sauce like tomato sauce, or Madeira sauce, garnished with fried onions and sautéed potatoes. Some recipes call for finely chopped parsley among the ingredients.

• Kibit

From bit- +‎ -ki.

• (standard) IPA^(key): [bitˈɟi]
• IPA^(key): [bitˈci], [bitˈc̟i] (colloquial or dialectal)

• Audio:

  (file)

bitki (definite accusative bitkini, plural bitkilər)

1. plant (organism capable of photosynthesis)
   • 1877 September 29, اکینچی [Əkinçi ("The Cultivator")], volume 3, number 20, Baku:

     Baharda əkilən taxıl bitkisi barəsində yazırlar ki, bu taxıl nə qədər gec əkilsə, ol qədər onun hasili az, bəlimi çox olur və bu gec əkilən taxıl özü yaxşı olmur.

     Regarding the grain plant sown in spring, they write that the later this grain is sown, the smaller its yield and the greater its straw; and this late-sown grain itself does not come out good.

   • 1929, Allahsįzlar Ittifakįnįn Baƣį Ɜуrasį [Allahsızlar İttifaqının Bakı Şurası], INSAN, HEJVAN, və BITƢILƏRIN ƏMƏLƏ ƢƏLMƏSI [İNSAN, HEYVAN və BİTKİLƏRİN ƏMƏLƏ GƏLMƏSİ, THE FORMATION OF HUMANS, ANIMALS, and PLANTS], Azərnəɜr [Azərnəşr], page 3:

     Dindarlarįn hamįsį, bitƣilərin, hejvanlarįn və təbiətdə ƣyja qi, xusysi bir jer dytan insanįn da allah tərəfindən jaradįldįgįna inanįrlar.

     Dindarların hamısı bitkilərin, heyvanların və təbiətdə guya ki xüsusi bir yer tutan insanın da Allah tərəfindən yaradıldığına inanırlar.

     All religious people believe that plants, animals, and even humans, who supposedly hold a special place in nature, were created by God.

• →? Turkish: bitki

• Orucov, Əliheydər, editor (2006), “bitki”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, page 200
• Altun Kitab (2013–), “bitki” in Azleks

• IPA^(key): /bitˈci/
• Hyphenation: bit‧ki

By surface analysis, bit- (“to end”) +‎ -ki.

bitki (not comparable)

1. last, final

   Synonym: son

   yılın bitki günneri ― last days of the year

2. last, recent, past

   Synonym: son

   bitki beş ay ― last five months

   • 1991 May 10, Todur Zanet, “Gagauzlar çekiler türk soyundan”, in Ana Sözü‎^[2]:

     Görersin mi, paalı okuycu, ani diil salt bitki kırk yılın içindä bizi yok etmää savaşmışlar, ama bütün istoriyamızda da. Salt bir iş güç, ani dedelerimiz, atalarımız o savaşa karşı durabilmişlär, biz sä, onnarın evlatları, bitki otuz-kırk yıl içindä kaybetmişik hepsini, neleri binnärlän yıl bizä deyni soy senselemiz korumuş. Büün istoriya verer bizä bir şans diriltmää deyni kendimizi. O şansı kullanmarsak – kayıp olacez. Yazık!

     As you see, dear reader, it isn't that they only tried to destroy us in the last forty years, but they are still trying to in our day. Only one thing is hard, our grandparents, our ancestors could withstand that endeavor, but we, their children, lost it all in the last forty years, those which our bloodline and our kin protected. Today, history is giving us a chance to revive ourselves. If we don't use that chance, we'll disappear. What a shame!

bitki (definite accusative bitkiyi, plural bitkilär)

1. end

   Synonym: son

   dünnää bitkisi ― end of the world

• Ciachir, Mihail (1938), “bitchi”, in Dicționar gagauzo (tiurco)–român pentru gagauzii din Basarabia (in Romanian), Chișinău, page 16
• Kopuşçu M. İ., Todorova S. A., Kiräkova T.İ., editors (2019), “bitki”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 33
• Mavrodi M. F., editor (2019), “bitki”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 1-4, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 17
• N. A Baskakov, editor (1972), “битки”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 87

Likely reintroduced from Turkish bitki. By surface analysis, bit- (“to sprout”) +‎ -ki.

bitki (definite accusative bitkiyi, plural bitkilär)

1. plant

• Kopuşçu M. İ., Todorova S. A., Kiräkova T.İ., editors (2019), “bitki”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 33
• Çebotar, Petri; Dron, Ion (2002), “bitki”, in Gagauzça-Rusça-Romınca Sözlük [Gagauz-Russian-Romanian Dictionary], Chișinău: Pontos Press, →ISBN, page 95

• IPA^(key): /ˈbit.ki/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -itki
• Syllabification: bit‧ki

bitki f

1. inflection of bitka:
   1. genitive singular
   2. nominative/accusative/vocative plural

By surface analysis, bit- (“to sprout”) +‎ -ki. Coined in 1935 during the language reform to replace the Arabic borrowing nebat. Perhaps a learned borrowing from Azerbaijani bitki or Gagauz bitki.

• IPA^(key): /bitˈci/

• Audio:

  (file)

• Hyphenation: bit‧ki

bitki (definite accusative bitkiyi, plural bitkiler)

1. plant, vegetable

• → Gagauz: bitki

• “bitki”, in Turkish dictionaries, Türk Dil Kurumu
• Ayverdi, İlhan (2010), “bitki”, in Misalli Büyük Türkçe Sözlük, a reviewed and expanded single-volume edition, Istanbul: Kubbealtı Neşriyatı
• Nişanyan, Sevan (2002–), “bitki”, in Nişanyan Sözlük